neolitik ne demek?

Neolitik Dönem (Yeni Taş Çağı)

Neolitik Dönem ya da Yeni Taş Çağı, insanlık tarihinin önemli bir evresidir ve kabaca MÖ 10.000 ile MÖ 4.500 yılları arasını kapsar. Bu dönem, insanların yaşam biçimlerinde ve teknolojilerinde köklü değişikliklere yol açmıştır. En belirgin özelliği, insanların tarım ve hayvancılık yapmaya başlamasıdır.

Temel Özellikleri:

  • Yerleşik Hayata Geçiş: Tarım ve hayvancılığın gelişmesiyle insanlar, göçebe yaşam tarzını bırakarak **yerleşik%20hayat**a geçmişlerdir. Bu durum, köylerin ve daha sonraki dönemlerde şehirlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.
  • Tarımın Keşfi ve Gelişimi: Buğday, arpa, mercimek gibi bitkilerin ilk kez kültüre alınması ve ekilmesi Neolitik Dönem'de gerçekleşmiştir.
  • Hayvanların Evcilleştirilmesi: Koyun, keçi, sığır gibi hayvanlar evcilleştirilerek et, süt, yün ve güç kaynağı olarak kullanılmıştır.
  • Alet Teknolojisinde İlerleme: Taş aletler daha da geliştirilmiş, cilalı%20taş aletler yaygınlaşmıştır. Özellikle tarım aletleri (orak, saban vb.) önem kazanmıştır.
  • Seramik ve Çömlekçilik: Pişmiş toprak kaplar (seramik) yiyecek ve içecek saklama, pişirme ve taşıma amacıyla kullanılmaya başlanmıştır. Bu, yerleşik yaşamın bir gerekliliği olarak ortaya çıkmıştır.
  • Ticaretin Başlangıcı: İhtiyaç fazlası ürünlerin değiş tokuşu (takas) yoluyla ticaret başlamıştır. Bu, farklı bölgeler arasında kültürel etkileşimin de artmasına yol açmıştır.
  • Sosyal Yapıda Değişim: Nüfusun artması ve yerleşik yaşamın getirdiği düzenlemelerle birlikte, sosyal yapıda hiyerarşikleşme başlamıştır. Aile bağları ve kabileler önemini korurken, zamanla daha karmaşık sosyal yapılar ortaya çıkmıştır.
  • Dini İnançlarda Değişim: Bereket kültü, ana tanrıça kültü gibi dini inanışlar yaygınlaşmıştır. Toprak ve doğa ile ilişki güçlenmiş, ritüelistik uygulamalar artmıştır.

Önemli Neolitik Yerleşim Yerleri:

  • Çatalhöyük (Türkiye)
  • Göbeklitepe (Türkiye)
  • Jericho (Filistin)
  • Çayönü (Türkiye)
  • Nea Nikomedeia (Yunanistan)

Neolitik Dönem, insanlık tarihinde bir dönüm noktasıdır ve modern toplumların temellerinin atıldığı dönem olarak kabul edilir. Tarım devrimi, yerleşik yaşam ve sosyal örgütlenmelerdeki değişimler, insanlık tarihinin seyrini derinden etkilemiştir.