empirizm ne demek?

Empirizm

Empirizm, bilginin kaynağının duyusal deneyimler (gözlem, işitme, dokunma vb.) olduğunu savunan bir felsefi yaklaşımdır. Rasyonalizmin aksine, doğuştan gelen fikirlerin veya aklın tek başına bilgi kaynağı olamayacağını savunur. Temel prensipleri şu şekilde özetlenebilir:

  • Bilginin Kaynağı Deneyimdir: Tüm bilgilerimiz, duyularımız aracılığıyla elde ettiğimiz deneyimlerden türer. Doğuştan gelen fikirler yoktur. (Deneyim)
  • Akıl, Deneyimi İşler: Akıl, duyular aracılığıyla elde edilen verileri işleyerek ve organize ederek bilgi üretir. Akıl, boş bir levha (tabula rasa) gibidir ve deneyimlerle dolar. (Akıl)
  • Tümevarım Yöntemi: Empiristler, genel sonuçlara ulaşmak için özel gözlemlerden yola çıkarak tümevarım yöntemini kullanırlar. (Tümevarım)
  • Bilginin Sınırları: Bilginin sınırları, deneyimimizin sınırlarıyla çizilir. Deneyleyemediğimiz şeyler hakkında kesin bilgiye sahip olamayız.
  • Bilimde Gözlem ve Deney: Bilimsel bilginin elde edilmesinde gözlem ve deneyin önemi vurgulanır.

Önemli Empirist Filozoflar:

  • John Locke: "İnsan zihni doğduğunda boş bir levhadır (tabula rasa) ve deneyimlerle dolar." sözüyle tanınır. (John%20Locke)
  • George Berkeley: "Var olmak, algılanmaktır" (Esse est percipi) görüşüyle idealist bir empirizm savunmuştur.
  • David Hume: Neden-sonuç ilişkisinin zorunlu değil, alışkanlığa dayalı olduğunu savunarak empirizmi şüpheciliğe yaklaştırmıştır. (David%20Hume)

Empirizm, modern bilimin temelini oluşturmuş ve epistemoloji (bilgi felsefesi) alanında önemli bir rol oynamıştır.