otistiklik ne demek?

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB)

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), sosyal etkileşim, iletişim ve davranışlarda farklılıklara neden olan nörogelişimsel bir durumdur. "Spektrum" terimi, otizmin bireyleri farklı şekillerde etkileyebileceğini ve her bireyin benzersiz güçlü yönleri ve zorlukları olduğunu vurgular.

Temel Özellikler:

  • Sosyal İletişim ve Etkileşimde Zorluklar:

    • Sosyal ipuçlarını anlamakta güçlük çekme.
    • Göz teması kurmaktan kaçınma.
    • Duyguları ifade etmekte veya anlamakta zorlanma.
    • Akranlarla ilişki kurmakta zorlanma.
    • Sosyal İletişim ve Etkileşim
  • Tekrarlayıcı Davranışlar ve Kısıtlı İlgi Alanları:

    • Stereotipik hareketler (örneğin, sallanma, el çırpma).
    • Rutinlere aşırı bağlılık.
    • Belirli nesnelere veya konulara yoğun ilgi.
    • Duyusal uyaranlara (ışık, ses, dokunma) aşırı veya yetersiz tepki verme.
    • Tekrarlayıcı Davranışlar
  • Dil ve İletişim Gelişiminde Gecikmeler:

    • Konuşmaya başlama yaşının gecikmesi.
    • Konuşmayı anlamakta zorlanma.
    • Dili alışılmadık şekillerde kullanma (örneğin, ekolali).
    • Dil Gelişimi

Nedenleri:

OSB'nin kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir, ancak genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimi sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir.

  • Genetik Faktörler: Ailede otizm öyküsü bulunması riski artırabilir.
  • Çevresel Faktörler: Hamilelik sırasında veya doğumda yaşanan bazı faktörler riski artırabilir.

Tanı:

OSB tanısı, davranışsal gözlemler ve gelişimsel değerlendirmeler yoluyla konulur. Genellikle çocukluk döneminde (2-3 yaş) belirtiler fark edilir hale gelir.

Tedavi ve Destek:

OSB'nin kesin bir tedavisi olmamasına rağmen, çeşitli terapiler ve destek hizmetleri bireylerin yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olabilir.

  • Davranışsal Terapiler: Uygulamalı Davranış Analizi (ABA) gibi terapiler, sosyal becerileri ve iletişimi geliştirmeye odaklanır.
  • Konuşma Terapisi: Dil ve iletişim becerilerini geliştirmeye yardımcı olur.
  • Uğraşı Terapisi: Günlük yaşam becerilerini geliştirmeye ve duyusal hassasiyetleri yönetmeye yardımcı olur.
  • Eğitimsel Destek: Bireyselleştirilmiş eğitim programları, öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yardımcı olur.

Önemli Not: Otizm, bir eksiklik değil, bir farklılıktır. Erken tanı ve uygun destek ile otizmli bireyler, potansiyellerini en üst düzeye çıkarabilir ve anlamlı bir yaşam sürdürebilirler. Her bireyin benzersiz olduğunu ve yaklaşımların kişiye özel olması gerektiğini unutmamak önemlidir.