katartik ne demek?
Katartik
Katartik, kökeni Yunanca "katharsis" kelimesine dayanan ve arınma, temizlenme, rahatlama anlamlarına gelen bir terimdir. Sanat, edebiyat, psikoloji ve felsefe gibi farklı disiplinlerde kullanılmaktadır. Temelinde, bireyin yoğun duygusal deneyimler (acı, korku, öfke gibi) yaşayarak bu duygulardan arınması ve psikolojik olarak rahatlaması süreci yatar.
Sanatta Katartik:
- Aristoteles, tragedyanın amacı olarak katarsisi görmüştür. Trajedide izleyicinin kahramanın acılarına tanık olması ve onunla özdeşleşmesi, izleyicide yoğun duygusal bir etki yaratır. Bu etki, izleyicinin kendi bastırılmış duygularını açığa çıkarmasına ve bir tür duygusal boşalım yaşamasına yol açar. Bu deneyim, izleyiciyi arındırır ve ruhsal olarak rahatlatır.
- Sanatın diğer formları da (müzik, resim, heykel vb.) katartik etki yaratabilir. Bireyin sanatsal bir eserle etkileşime girmesi, onda çeşitli duygular uyandırabilir ve bu duyguların ifadesi yoluyla bir rahatlama sağlayabilir.
Psikolojide Katartik:
- Psikanalizde, katarsis, bastırılmış duyguların ve travmatik anıların bilinç düzeyine getirilmesi ve ifade edilmesi yoluyla ruhsal bir iyileşme sağlanmasıdır. Bu süreç, genellikle terapi ortamında gerçekleşir ve bireyin geçmişteki deneyimleriyle yüzleşmesine ve onları işlemesine yardımcı olur.
- Günlük hayatta da katartik deneyimler yaşanabilir. Örneğin, yoğun bir stres döneminden sonra yapılan bir egzersiz, ağlamak, bir arkadaşla dertleşmek veya yaratıcı bir aktiviteyle uğraşmak, duygusal bir rahatlama sağlayarak katartik bir etki yaratabilir.
Önemli Kavramlar: