hariciler ne demek?
Hariciler
Hariciler, İslam tarihindeki en eski dini-siyasi gruplardan biridir. Temel özellikleri, siyasi ve dini konularda katı ve uzlaşmaz tutumlarıdır.
Temel İlkeleri ve İnançları:
- Hakem Olayı ve Ayrılık: Haricilerin ortaya çıkışı, 657 yılında Sıffin Savaşı'nda Hz. Ali ve Muaviye arasındaki anlaşmazlığın hakem yoluyla çözülmeye çalışılmasıyla başlar. Hz. Ali'nin hakem tayin etmesini kabul etmeyen bir grup, "Hüküm ancak Allah'ındır" (La hükme illa lillah) sloganıyla ondan ayrılmıştır. Bu ayrılık, Hariciliğin doğuş noktasıdır. Daha detaylı bilgi için: Hakem Olayı
- Günah İşleyenin Durumu: Haricilere göre büyük günah işleyen kişi dinden çıkar ve ebedi olarak cehennemde kalır. Bu, Haricileri diğer İslam mezheplerinden ayıran en önemli noktalardan biridir.
- İmamet Anlayışı: Hariciler, imamın (devlet başkanının) Kureyş kabilesinden olması gerekmediğine inanırlar. Onlara göre, dürüst ve adaletli olan her Müslüman imam olabilir. Hatta zalim bir imama karşı ayaklanmak caizdir.
- Cihad Anlayışı: Hariciler, kendi inançlarını yaymak ve İslam'ı korumak adına sürekli cihadı savunmuşlardır. Kendilerinden olmayan Müslümanlara karşı sert ve acımasız bir tutum sergilemişlerdir.
Önemli Harici Grupları:
- Muhakkime: İlk Harici grubu olarak kabul edilir. Hakem olayına karşı çıkmışlardır.
- Ezrakiler: En radikal Harici gruplarından biridir. Kendilerinden olmayan Müslümanları müşrik olarak görmüşlerdir.
- İbadiler: Günümüzde varlığını sürdüren tek Harici koludur. Diğer Harici gruplara göre daha ılımlı bir yaklaşım sergilerler. Daha detaylı bilgi için: İbadilik
Etkileri ve Sonuçları:
Hariciler, İslam tarihinde önemli siyasi ve sosyal karışıklıklara neden olmuşlardır. Özellikle Emevi ve Abbasi dönemlerinde isyanlar çıkarmışlardır. Günümüzde Hariciliğin etkisi azalmış olsa da, bazı radikal grupların ideolojilerinde Harici düşüncelerin izleri görülebilir.