steatoz ne demek?
Steatoz (Karaciğer Yağlanması)
Steatoz, yaygın olarak bilinen adıyla karaciğer yağlanması, karaciğer hücrelerinde aşırı miktarda yağ birikmesi durumudur. Normalde karaciğerde az miktarda yağ bulunur, ancak bu oran %5-10'u geçtiğinde steatozdan bahsedilir.
Türleri
Temelde iki tür steatoz vardır:
- Alkolik Karaciğer Yağlanması (AKY): Aşırı alkol tüketimi nedeniyle ortaya çıkar.
- Alkolsüz Karaciğer Yağlanması (AKY): Obezite, diyabet, yüksek kolesterol ve diğer metabolik sorunlar gibi faktörlere bağlı olarak gelişir. NASH (Non-alkolik steatohepatit) bu türün daha ciddi bir formudur ve karaciğer iltihabına ve hasarına neden olabilir.
Nedenleri
- Aşırı alkol tüketimi (AKY)
- Obezite
- Tip 2 diyabet
- İnsülin direnci
- Yüksek trigliserid seviyeleri
- Metabolik sendrom
- Bazı ilaçlar
- Hızlı kilo kaybı
- Beslenme bozuklukları
Belirtiler
Steatoz genellikle belirti vermez. Ancak, bazı kişilerde şu belirtiler görülebilir:
- Yorgunluk
- Karın bölgesinde rahatsızlık veya ağrı
- Karaciğer büyümesi
NASH gelişirse, belirtiler daha belirgin hale gelebilir ve şunları içerebilir:
- Sarılık (cilt ve gözlerin sararması)
- Karın şişliği
- Bacaklarda ödem
- Zihinsel karışıklık
Tanı
- Fiziksel Muayene: Doktor karaciğerin büyüklüğünü kontrol eder.
- Kan Testleri: Karaciğer enzimlerinin (ALT, AST) yüksek olup olmadığına bakılır.
- Görüntüleme Yöntemleri: Ultrason, BT (bilgisayarlı tomografi) veya MR (manyetik rezonans) ile karaciğerdeki yağlanma tespit edilebilir.
- Karaciğer Biyopsisi: Nadiren, kesin tanı için karaciğerden doku örneği alınabilir.
Tedavi
Steatozun tedavisi, altta yatan nedene yöneliktir.
- Alkolik Karaciğer Yağlanması (AKY): Alkol tüketiminin bırakılması en önemli tedavi yöntemidir.
- Alkolsüz Karaciğer Yağlanması (AKY): Kilo vermek, sağlıklı beslenmek, egzersiz yapmak ve diyabet veya yüksek kolesterol gibi ilgili sağlık sorunlarını kontrol altına almak önemlidir. Bazı durumlarda ilaç tedavisi de gerekebilir.