proliferasyon ne demek?

Proliferasyon (Yayılma)

Proliferasyon, kelime anlamı olarak "yayılma" veya "çoğalma" anlamına gelir. Uluslararası ilişkiler ve güvenlik alanında ise bu terim, özellikle nükleer silahlar, kimyasal silahlar, biyolojik silahlar ve diğer kitle imha silahlarının (KİS) ve bunların üretim teknolojilerinin daha fazla devlet veya devlet dışı aktörün eline geçmesini ifade eder.

Proliferasyon, uluslararası güvenlik için ciddi bir tehdit olarak kabul edilir, çünkü:

  • Yeni aktörlerin KİS'lere sahip olması: Bu durum, bu silahların kullanım riskini artırabilir. Yeni sahipler, daha az öngörülebilir veya daha agresif olabilirler.
  • KİS teknolojilerinin yayılması: Silahların kendisi kadar, bu silahları üretme yeteneğinin yayılması da endişe vericidir. Bir devlet veya grup, KİS teknolojisine sahip olduğunda, gizlice silah geliştirebilir.
  • Terörist grupların KİS elde etme riski: Devlet dışı aktörler, özellikle terörist gruplar, KİS elde etmeye çalıştıklarında, bu silahları kullanma olasılıkları daha yüksek olabilir. Bu durum, kitlesel yıkıma yol açabilecek terör saldırılarına yol açabilir.

Proliferasyonu engellemek için çeşitli uluslararası çabalar bulunmaktadır. Bunlar arasında:

Proliferasyon, karmaşık ve çok yönlü bir sorundur ve uluslararası toplumun sürekli dikkatini ve işbirliğini gerektirir.