merkantilist ne demek?

Merkantilizm

Merkantilizm, 16. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar Avrupa'da egemen olan bir ekonomik sistemdir. Temel ilkesi, bir ülkenin zenginliğinin altın ve gümüş gibi değerli metallerin birikimiyle ölçüldüğüdür.

Temel İlkeleri:

  • Değerli Maden Birikimi: Ülkeler, ihracat fazlası vererek mümkün olduğunca çok altın ve gümüş elde etmeye çalışırlardı. Bkz: Dış Ticaret.
  • İhracatı Teşvik, İthalatı Kısıtlama: İhracat artırılarak ülkeye döviz girişi sağlanır, ithalat ise gümrük vergileri ve kotalarla kısıtlanarak döviz çıkışı engellenmeye çalışılırdı. Bkz: Gümrük Vergisi.
  • Devlet Müdahalesi: Devlet, ekonomiye aktif olarak müdahale ederek ticareti düzenler, sanayiyi destekler ve koloniler kurarak hammadde kaynaklarını kontrol ederdi. Bkz: Devletin Ekonomiye Müdahalesi.
  • Sıfır Toplamlı Oyun: Merkantilistler, dünya ticaretinin sabit bir pasta olduğunu ve bir ülkenin kazancının diğerinin kaybı anlamına geldiğini düşünüyorlardı.

Sonuçları:

  • Sömürgecilik: Merkantilizm, Avrupa ülkelerinin sömürgecilik faaliyetlerini teşvik etti. Koloniler, hammadde kaynağı ve pazar olarak kullanıldı.
  • Savaşlar: Ülkeler arasındaki rekabet, sık sık savaşlara yol açtı.
  • Sanayinin Gelişimi: Devlet destekleriyle bazı sanayi kolları gelişme gösterdi.

Eleştirisi:

  • Adam Smith ve diğer ekonomistler, merkantilizmi eleştirerek serbest ticaretin daha faydalı olduğunu savundular.
  • Merkantilizmin, refahı artırmaktan ziyade sadece belirli gruplara fayda sağladığı iddia edildi.

Merkantilizm, günümüzde tamamen terk edilmiş bir sistem olmasa da, bazı politikaların altında hala merkantilist düşüncelerin izleri görülebilir. Örneğin, bazı ülkelerin ihracatı teşvik etme ve ithalatı kısıtlama politikaları merkantilist yaklaşımlara benzerlik gösterebilir.