ikilemeler ne demek?
İkilemeler
İkilemeler, anlamı pekiştirmek, anlatımı güçlendirmek, bir kavramı daha belirgin hale getirmek veya farklı anlamlar katmak amacıyla iki kelimenin yan yana kullanılmasıyla oluşan söz öbekleridir. Bu kelimeler aynı anlama gelebilir, yakın anlamlı olabilir, zıt anlamlı olabilir veya ses benzerliği taşıyabilir.
İkilemelerin Oluşum Şekilleri:
- Aynı Anlamlı Kelimelerle Kurulan İkilemeler: Anlamca aynı veya çok yakın olan kelimelerin tekrarıyla oluşur.
- Örnek: güçlü kuvvetli, ses seda, akıllı uslu
- Yakın Anlamlı Kelimelerle Kurulan İkilemeler: Anlamca birbirine yakın olan kelimelerin tekrarıyla oluşur.
- Örnek: doğru dürüst, sağ salim, eş dost
- Zıt Anlamlı Kelimelerle Kurulan İkilemeler: Anlamca birbirine zıt olan kelimelerin tekrarıyla oluşur.
- Örnek: aşağı yukarı, iyi kötü, az çok
- Biri Anlamlı Diğeri Anlamsız Kelimelerle Kurulan İkilemeler: Kelimelerden biri anlamlıyken diğeri anlamsız olabilir.
- Örnek: eski püskü, yırtık pırtık, eğri büğrü
- İkisi de Anlamsız Kelimelerle Kurulan İkilemeler: İki kelime de tek başına kullanıldığında bir anlam ifade etmeyebilir.
- Örnek: abur cubur, mırın kırın, tıngır mıngır
- Yansıma Sözcüklerle Kurulan İkilemeler: Doğadaki seslerin taklidi olan sözcüklerin tekrarıyla oluşur.
- Örnek: şırıl şırıl, güm güm, pat küt
İkilemelerin Özellikleri:
- Kalıplaşmışlardır: Genellikle sözlüklerde ayrı birer madde olarak yer alırlar.
- Ayrı Yazılırlar: İkilemeyi oluşturan kelimeler her zaman ayrı yazılır. Ancak "m" ile yapılan pekiştirmelerde bitişik yazılır.
- Aralarına Noktalama İşareti Gelmez: İkilemeyi oluşturan kelimelerin arasına herhangi bir noktalama işareti konulmaz.
İkilemelerin Anlamı ve Kullanımı:
İkilemeler, cümle içinde farklı görevlerde kullanılabilirler:
- Sıfat Görevi: Eski püskü bir araba ile geldi.
- Zarf Görevi: İşleri doğru dürüst yapmalısın.
- İsim Görevi: Abur cubur yemekten vazgeçmelisin.
İlgili Kavramlar: