gastrin ne demek?
Gastrin
Gastrin, temel olarak mide antrumunda bulunan G hücreleri tarafından üretilen bir peptit hormonudur. Duodenum ve pankreas da daha az miktarda gastrin üretebilir. Gastrin, sindirim sisteminin önemli bir düzenleyicisidir ve başlıca işlevi mide asidi (hidroklorik asit - HCl) salgısını uyarmaktır.
Gastrin'in İşlevleri:
- Mide Asidi Salgısını Uyarmak: Gastrin, mide parietal hücrelerini uyararak hidroklorik asit (HCl) salgısını artırır. Bu, yiyeceklerin sindirilmesine yardımcı olur ve zararlı bakterilerin öldürülmesini sağlar. (https://www.nedemek.page/kavramlar/mide%20asidi)
- Mide Mukozası Büyümesini Teşvik Etmek: Gastrin, mide mukozasının büyümesini ve yenilenmesini uyarır. Bu, mideyi asidik ortama karşı korur.
- Mide Motilitesini Artırmak: Gastrin, mide kaslarının kasılmasını artırarak yiyeceklerin mide içerisinde daha iyi karışmasını ve sindirilmesini sağlar.
- İleal Mukoza Büyümesini Teşvik Etmek: Gastrin, ileumda (ince bağırsağın son bölümü) mukoza büyümesini teşvik edebilir.
- Pankreas Enzim Salgısını Artırmak: Gastrin, pankreastan enzim salgısını uyarmada rol oynayabilir, ancak bu etkisi mide asidi salgısını uyarmadaki kadar belirgin değildir. (https://www.nedemek.page/kavramlar/pankreas%20enzimleri)
Gastrin Salgısının Düzenlenmesi:
Gastrin salgısı, çeşitli faktörler tarafından düzenlenir:
- Mide İçeriği: Midede bulunan proteinler, amino asitler ve peptitler gastrin salgısını uyarır.
- Mide Gerilmesi: Midenin dolması ve gerilmesi gastrin salgısını artırır.
- Vagal Uyarı: Vagus siniri (parasempatik sinir sistemi) uyarılması gastrin salgısını artırır.
- Mide pH'ı: Mide pH'ı düştükçe (daha asidik hale geldikçe) gastrin salgısı baskılanır. Bu, mide asidi salgısının bir geri bildirim mekanizması ile kontrol edilmesini sağlar.
- Somatostatin: Somatostatin hormonu, gastrin salgısını inhibe eder. (https://www.nedemek.page/kavramlar/somatostatin)
Gastrin ile İlgili Hastalıklar:
- Zollinger-Ellison Sendromu: Gastrin salgılayan bir tümör (gastrinoma) nedeniyle aşırı miktarda gastrin üretimi olur. Bu durum, aşırı mide asidi salgısına, peptik ülserlere ve diğer gastrointestinal sorunlara yol açar. (https://www.nedemek.page/kavramlar/zollinger-ellison%20sendromu)
- Atrofik Gastrit: Mide mukozasının kronik iltihaplanması ve tahrip olması sonucu gastrin salgısının artması görülebilir.
- H. pylori Enfeksiyonu: Helicobacter pylori enfeksiyonu gastrin salgısını etkileyebilir.
Gastrin seviyeleri, kan testleri ile ölçülebilir ve gastrointestinal sistem hastalıklarının teşhisinde yardımcı olabilir.