cds ne demek?
CDS (Credit Default Swap), bir tür kredi türevi sözleşmesidir. Bir alıcı ve bir satıcı arasında gerçekleşir.
Temel İşleyiş:
- Alıcı (Koruma Alan): Bir borç verenin (genellikle bir tahvil sahibi veya kredi veren) karşılaşabileceği temerrüt riskine karşı kendini korumak ister. Bu nedenle CDS satıcısına düzenli aralıklarla belirli bir prim öder.
- Satıcı (Koruma Satan): Alıcının dayanak varlığı (örneğin bir şirket tahvili) temerrüde düşerse, alıcının zararını tazmin etmeyi kabul eder. Bunun karşılığında alıcıdan düzenli primler alır.
CDS'nin Amacı:
- Riskten Korunma (Hedging): Yatırımcılar, portföylerindeki kredi riskini azaltmak için CDS kullanabilirler.
- Spekülasyon: CDS'ler, bir şirketin veya ülkenin kredi itibarındaki değişimlere ilişkin spekülasyon yapmak için de kullanılabilir. Eğer bir yatırımcı bir borçlunun temerrüde düşeceğine inanıyorsa, CDS alarak bundan kar elde etmeyi umabilir.
- Arbitraj: Farklı piyasalardaki fiyat farklılıklarından yararlanmak için kullanılabilir.
Önemli Noktalar:
- CDS'ler, genellikle tezgah üstü (OTC) piyasalarda işlem görür, yani standart bir borsada listelenmezler.
- CDS piyasası, 2008 küresel mali krizinde önemli bir rol oynamıştır. Özellikle AIG gibi büyük finans kuruluşlarının CDS'ler aracılığıyla yüklü miktarda risk alması, krizin şiddetlenmesine katkıda bulunmuştur.
- Kriz sonrasında CDS piyasası daha sıkı düzenlemelere tabi tutulmuştur.
Örnek:
Bir yatırımcı, XYZ Şirketi'nin tahvillerine sahiptir ve bu şirketin temerrüde düşmesinden endişe etmektedir. Bu yatırımcı, bir CDS satıcısıyla anlaşarak, XYZ Şirketi'nin tahvillerine ilişkin bir CDS satın alır. Eğer XYZ Şirketi temerrüde düşerse, CDS satıcısı yatırımcının zararını tazmin edecektir.