paranoya ne demek?

Paranoya, kişinin gerçeklikle tutarlı olmayan, genellikle tehdit edici veya komplo içeren düşüncelere ve inançlara sahip olduğu bir zihinsel durumdur. Bu durum, bireyin başkalarının kendisine zarar vermek, onu aldatmak veya ona karşı komplo kurmak gibi niyetleri olduğuna dair sürekli bir şüphe ve güvensizlik hissetmesine neden olur. Paranoyak düşünceler, hafif bir endişeden, kişinin günlük yaşamını önemli ölçüde etkileyen karmaşık ve sistematik sanrılara kadar değişebilir.

Paranoyanın temel özellikleri şunlardır:

  • Şüphecilik: Başkalarının niyetleri hakkında sürekli bir şüphe ve güvensizlik hali.
  • Yanlış Yorumlama: Tarafsız veya iyi niyetli davranışları kasıtlı olarak düşmanca veya tehdit edici olarak yorumlama.
  • Kendine Referans: Olayları veya durumları kişisel olarak algılama ve bunların kendisiyle ilgili olduğuna inanma.
  • Sanrılar: Gerçeklikle çelişen, sarsılmaz inançlar (örneğin, takip edildiğine, zehirlendiğine veya kontrol edildiğine inanma).
  • Endişe ve Korku: Sürekli bir endişe, gerginlik ve korku hali.

Paranoya, tek başına bir durum olabileceği gibi, şizofreni, paranoid kişilik bozukluğu, bipolar bozukluk veya madde kullanım bozuklukları gibi diğer zihinsel sağlık sorunlarının bir belirtisi de olabilir. Paranoyanın nedenleri tam olarak anlaşılamamıştır, ancak genetik yatkınlık, travmatik deneyimler, stres ve beyin kimyasındaki dengesizlikler gibi faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir.

İlgili kavramlar: