toksoplazma ne demek?

Toksoplazma, Toxoplasma gondii adlı parazitin neden olduğu bir enfeksiyondur. İnsanlar ve sıcakkanlı hayvanlar toksoplazma ile enfekte olabilirler. Genellikle belirti göstermeden veya hafif grip benzeri semptomlarla seyreder. Ancak, hamile kadınlar ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler için ciddi sorunlara yol açabilir.

Bulaşma Yolları:

  • Kedi dışkısı: Enfekte kedilerin dışkısıyla temas. Kediler, enfekte fare veya kuş yediklerinde toksoplazma kapabilirler.
  • Çiğ veya az pişmiş et: Özellikle kuzu, domuz ve geyik eti gibi hayvanların etlerinde Toxoplasma gondii kistleri bulunabilir.
  • Kontamine su veya sebzeler: Parazitle kirlenmiş su veya toprakla temas eden sebzeler yoluyla bulaşma olabilir.
  • Organ nakli veya kan transfüzyonu: Nadiren, enfekte bir organdan veya kan yoluyla bulaşma olabilir.
  • Anneden bebeğe (doğumsal toksoplazmoz): Hamile bir kadın ilk kez enfekte olduğunda, parazit plasenta yoluyla bebeğe geçebilir. Bu duruma doğumsal toksoplazmoz denir ve bebekte ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Risk Grupları:

  • Hamile kadınlar: Özellikle hamileliğin ilk trimesterinde enfekte olan kadınların bebeklerinde doğumsal toksoplazmoz riski daha yüksektir.
  • Bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler: HIV/AIDS hastaları, organ nakli alıcıları ve kemoterapi görenler gibi bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde toksoplazma enfeksiyonu daha ciddi seyreder.

Belirtiler:

Çoğu insan enfekte olduğunu fark etmez. Belirtiler genellikle hafif ve grip benzeridir:

  • Ateş
  • Yorgunluk
  • Kas ağrıları
  • Şişmiş lenf bezleri

Bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde belirtiler daha şiddetli olabilir:

  • Ensefalit (beyin iltihabı)
  • Pnömoni (zatürre)
  • Körlüğe yol açabilen göz enfeksiyonları

Tanı:

Toksoplazma enfeksiyonu, kan testleriyle teşhis edilebilir. Hamile kadınlar için özel tarama testleri mevcuttur.

Tedavi:

Çoğu sağlıklı insan tedaviye ihtiyaç duymaz. Hamile kadınlar ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler için antiparaziter ilaçlar mevcuttur.

Önleme:

  • Çiğ veya az pişmiş et tüketmekten kaçının.
  • Etleri iyice pişirin.
  • Çiğ etlerle temas ettikten sonra ellerinizi iyice yıkayın.
  • Sebzeleri ve meyveleri iyice yıkayın.
  • Kedi dışkısıyla temas ettikten sonra ellerinizi iyice yıkayın.
  • Hamileyseniz, kedi kumundan uzak durun veya eldiven giyin ve ellerinizi iyice yıkayın.