sprain ne demek?
Burkulma (Sprain) Hakkında Bilgiler
Burkulma, bir eklemi destekleyen bağların aşırı gerilmesi veya yırtılması sonucu meydana gelen bir yaralanmadır. Genellikle düşme, çarpma veya eklemin normal hareket aralığının ötesine zorlanması gibi durumlarda ortaya çıkar. En sık burkulmalar ayak bileği, diz, bilek ve parmaklarda görülür.
Nedenleri:
- Ani ve beklenmedik hareketler
- Düşmeler
- Spor aktiviteleri sırasında yaşanan travmalar
- Eklemi zorlayan aşırı yüklenme
Belirtileri:
- Ağrı (özellikle eklem hareket ettirildiğinde)
- Şişlik
- Morarma
- Hareket kısıtlılığı
- Eklemi kullanmakta zorluk
Dereceleri:
Burkulmalar, bağlardaki hasarın şiddetine göre derecelendirilir:
- 1. Derece (Hafif): Bağlarda hafif gerilme veya küçük yırtıklar vardır. Ağrı ve şişlik hafif düzeydedir.
- 2. Derece (Orta): Bağların kısmi yırtılması söz konusudur. Orta derecede ağrı, şişlik ve morarma görülebilir. Eklemin hareket kabiliyeti kısıtlanmıştır.
- 3. Derece (Şiddetli): Bağların tamamen yırtılması durumudur. Şiddetli ağrı, şişlik ve morarma görülür. Eklemin stabilitesi bozulmuştur ve üzerine basmak zor olabilir.
Tedavi:
Burkulmanın tedavisi, derecesine bağlı olarak değişir. Genel tedavi prensipleri şunlardır:
- Dinlenme: Yaralanan eklemi dinlendirmek ve üzerine ağırlık vermekten kaçınmak önemlidir.
- Buz: Yaralanmanın ilk 24-48 saati içinde 15-20 dakika aralıklarla buz uygulamak, şişliği azaltmaya yardımcı olur.
- Kompresyon: Elastik bir bandajla eklemi sarmak, şişliği kontrol altında tutmaya yardımcı olabilir.
- Yükseğe Kaldırma: Yaralanan eklemi kalp seviyesinin üzerinde tutmak, şişliği azaltmaya yardımcı olur.
- Ağrı kesiciler: Ağrıyı hafifletmek için doktor tavsiyesiyle ağrı kesiciler kullanılabilir.
- Fizik tedavi: Özellikle 2. ve 3. derece burkulmalarda, eklemin hareket kabiliyetini ve gücünü geri kazandırmak için fizik tedavi gerekebilir.
- Şiddetli vakalarda cerrahi müdahale gerekebilir.
Önleme:
- Egzersiz yapmadan önce ısınma ve esneme hareketleri yapmak
- Uygun ekipman kullanmak (örneğin, spor yaparken ayak bileğini destekleyen ayakkabılar)
- Eklemleri güçlendirmek için düzenli egzersiz yapmak
- Denge ve koordinasyonu geliştirmek
- Yorgun olduğunuzda spor yapmaktan kaçınmak
- Yeterli dinlenmek
Not: Burkulma şüphesi varsa, doğru tanı ve tedavi için bir doktora başvurmak önemlidir.