splenomegali ne demek?

Splenomegali (Dalak Büyümesi)

Splenomegali, dalağın normalden büyük olması durumudur. Dalağın normal boyutu kişiden kişiye değişmekle birlikte, genellikle sol kaburgaların altında, elle hissedilemeyecek kadar küçüktür. Splenomegali, altta yatan bir sağlık sorununa işaret edebilir.

Nedenleri:

Splenomegalinin pek çok farklı nedeni olabilir. En sık görülen nedenler şunlardır:

  • Enfeksiyonlar: Viral enfeksiyonlar (örneğin, mononükleoz), bakteriyel enfeksiyonlar (örneğin, endokardit), paraziter enfeksiyonlar (örneğin, sıtma) ve fungal enfeksiyonlar splenomegaliye yol açabilir.
  • Karaciğer Hastalıkları: Siroz gibi karaciğer hastalıkları, portal hipertansiyona neden olarak dalağın büyümesine yol açabilir.
  • Kan Hastalıkları: Lösemi, lenfoma, orak hücreli anemi ve talasemi gibi kan hastalıkları da splenomegaliye neden olabilir.
  • Otoimmün Hastalıklar: Romatoid artrit ve lupus gibi otoimmün hastalıklar da dalağın büyümesine neden olabilir.
  • Diğer Nedenler: Nadiren, kistler veya tümörler de splenomegaliye yol açabilir.

Belirtileri:

Splenomegalinin belirtileri, dalağın büyüklüğüne ve altta yatan nedene bağlı olarak değişebilir. Bazı kişilerde herhangi bir belirti görülmeyebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:

  • Sol üst karın bölgesinde dolgunluk veya rahatsızlık hissi
  • Erken doygunluk (az yemek yeme ile tokluk hissi)
  • Sol omuzda ağrı
  • Yorgunluk
  • Sık enfeksiyon geçirme
  • Anemi (kansızlık)
  • Kolay kanama veya morarma

Teşhis:

Splenomegali teşhisi genellikle fizik muayene sırasında konulur. Doktor, karnınızı palpe ederek dalağın büyüyüp büyümediğini kontrol eder. Tanıyı doğrulamak ve altta yatan nedeni belirlemek için aşağıdaki testler yapılabilir:

  • Kan testleri: Tam kan sayımı, karaciğer fonksiyon testleri ve enfeksiyon testleri yapılabilir.
  • Görüntüleme testleri: Ultrason, bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG) gibi görüntüleme testleri ile dalağın boyutu ve yapısı değerlendirilebilir.
  • Kemik iliği biyopsisi: Kan hastalıklarından şüpheleniliyorsa kemik iliği biyopsisi yapılabilir.

Tedavi:

Splenomegalinin tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Enfeksiyonlar antibiyotiklerle tedavi edilebilirken, kan hastalıkları kemoterapi veya kemik iliği nakli gerektirebilir. Bazı durumlarda, dalağın cerrahi olarak çıkarılması (splenektomi) gerekebilir. Splenektomi genellikle son çare olarak düşünülür, çünkü dalak bağışıklık sisteminde önemli bir rol oynar.