skandiyum ne demek?

Skandiyum (Sc) Hakkında Bilgi

Skandiyum, periyodik tablonun 3. grubunda yer alan, gümüşi beyaz renkte, yumuşak bir geçiş metalidir. Nadir toprak elementlerinden biridir ve doğada serbest halde bulunmaz, genellikle diğer elementlerle bileşikler halinde bulunur.

Temel Özellikleri:

  • Atom Numarası: 21
  • Atom Ağırlığı: 44.955912(6) g/mol
  • Yoğunluk: 2.99 g/cm³
  • Erime Noktası: 1541 °C
  • Kaynama Noktası: 2836 °C
  • Elektronegatiflik: 1.36 (Pauling ölçeği)
  • Oksidasyon Durumu: +3 (en yaygın)

Keşfi ve Adı:

Skandiyum, 1879 yılında İsveçli kimyager Lars Fredrik Nilson tarafından gadolinit mineralinde keşfedilmiştir. Adı, İskandinavya anlamına gelen "Scandia" kelimesinden türetilmiştir.

Bulunuşu ve Elde Edilmesi:

Skandiyum, doğada nadir olarak bulunur ve genellikle diğer nadir toprak elementleri ile birlikte bulunur. Başlıca kaynakları arasında toryum, uranyum yatakları ve bazı nadir toprak mineralleri bulunur. Elde edilmesi oldukça zordur ve karmaşık kimyasal işlemler gerektirir.

Kullanım Alanları:

  • Havacılık ve Uzay Sanayi: Skandiyum, alüminyum alaşımlarına katılarak mukavemeti ve korozyon direncini artırır. Bu nedenle, uçak ve uzay aracı yapımında kullanılır. Bkz: Alüminyum Alaşımları
  • Spor Malzemeleri: Yüksek mukavemeti ve hafifliği nedeniyle, bisiklet çerçeveleri, beyzbol sopaları ve diğer spor malzemelerinde kullanılır.
  • Yüksek Yoğunluklu Aydınlatma: Skandiyum iyodür, yüksek yoğunluklu aydınlatma lambalarında kullanılır.
  • Seramik Malzemeler: Yüksek sıcaklık dayanımı gerektiren seramik malzemelerin üretiminde kullanılabilir.
  • Radyoaktif İzotoplar: Skandiyumun bazı radyoaktif izotopları, tıbbi görüntüleme ve tedavide kullanılır.

Sağlık ve Çevre Etkileri:

Skandiyumun sağlık ve çevre üzerindeki etkileri hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır. Ancak, diğer nadir toprak elementleri gibi, yüksek konsantrasyonlarda toksik olabileceği düşünülmektedir.

Önemli Bileşikleri:

  • Skandiyum Oksit (Sc₂O₃): Seramik ve özel camların yapımında kullanılır.
  • Skandiyum İyodür (ScI₃): Yüksek yoğunluklu aydınlatma lambalarında kullanılır.

Ek Bilgiler:

  • Skandiyum, havada yavaşça oksitlenir.
  • Asitlerde çözünerek hidrojen gazı açığa çıkarır.
  • Nadir toprak elementleri arasında en hafif olanıdır. Bkz: Nadir Toprak Elementleri