rasemizasyon ne demek?

Rasemizasyon, kiral bir molekülün bir enantiyomer karışımının, eşit miktarda (+) ve (-) izomerlerini içeren bir rasemat karışımına dönüşme sürecidir. Yani, enantiyomerik saflığın azalması ve optik aktivitenin kaybolması durumudur. Bu süreç, molekülün kiral merkezindeki bağların kırılması ve yeniden oluşmasıyla meydana gelir.

Rasemizasyon çeşitli mekanizmalarla gerçekleşebilir:

  • Termal Rasemizasyon: Yüksek sıcaklıkta, kiral merkezdeki bağların titreşim enerjisi artar ve bağların kopmasına neden olabilir. Bu da enantiyomerlerin birbirine dönüşmesine yol açar.
  • Asit veya Baz Katalizli Rasemizasyon: Asidik veya bazik ortamlar, kiral merkezdeki proton transferini kolaylaştırarak enantiyomerlerin birbirine dönüşümünü hızlandırabilir.
  • Kiral İnversiyon: Kiral merkezin konfigürasyonunun tersine dönmesiyle meydana gelir. Bu durum, SN2 reaksiyonları gibi mekanizmalarla gerçekleşebilir.

Rasemizasyon, ilaç geliştirme, amino%20asit kimyası ve doğal%20ürünler sentezi gibi birçok alanda önemlidir. Örneğin, bir ilacın sadece bir enantiyomeri aktif olabilirken, diğer enantiyomeri toksik olabilir veya istenmeyen yan etkilere neden olabilir. Bu nedenle, ilaç sentezi sırasında rasemizasyonun kontrol altında tutulması veya önlenmesi önemlidir. Ayrıca, rasemizasyon, yaş%20tayininde ve fosil analizlerinde de kullanılabilir.