psoriasis ne demek?
Psoriasis (Sedef Hastalığı)
Psoriasis, deride kızarıklık, kalınlaşma ve pullanmaya neden olan kronik bir cilt hastalığıdır. Bağışıklık sisteminin hatalı çalışması sonucu ortaya çıkar ve cilt hücrelerinin normalden çok daha hızlı üretilmesine yol açar. Bu durum, cilt yüzeyinde plaklar halinde birikintilere neden olur.
Belirtileri:
- Plaklar: En sık görülen belirti, dirsekler, dizler, saç derisi ve sırtta görülen kırmızı, kabarık ve pullu plaklardır.
- Kaşıntı: Plakların olduğu bölgelerde şiddetli kaşıntı olabilir.
- Tırnak Değişiklikleri: Tırnaklarda kalınlaşma, çukurlaşma veya renk değişimi görülebilir.
- Eklem Ağrısı: Bazı psoriasis hastalarında eklem ağrıları ve şişlikler (psoriatik artrit) görülebilir.
Nedenleri:
Psoriasis'in kesin nedeni bilinmemekle birlikte, genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin etkileşimi sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir. Bağışıklık sisteminin T hücreleri adı verilen hücreleri aşırı aktif hale gelir ve cilt hücrelerinin aşırı üretimine neden olur.
Tetikleyiciler:
- Stres: Stres, psoriasis belirtilerini kötüleştirebilir.
- Enfeksiyonlar: Bazı enfeksiyonlar (örneğin, boğaz enfeksiyonu) psoriasis atağını tetikleyebilir.
- Cilt Yaralanmaları: Ciltte kesik, yanık veya böcek ısırığı gibi yaralanmalar, psoriasis belirtilerinin ortaya çıkmasına neden olabilir (Koebner fenomeni).
- Bazı İlaçlar: Bazı ilaçlar (örneğin, lityum, beta blokerler) psoriasis belirtilerini kötüleştirebilir.
- Hava Durumu: Soğuk ve kuru hava, psoriasis belirtilerini kötüleştirebilir.
- Alkol: Alkol tüketimi, psoriasis belirtilerini kötüleştirebilir.
Tedavi:
Psoriasis'in kesin bir tedavisi olmamakla birlikte, belirtileri kontrol altına almak ve yaşam kalitesini artırmak için çeşitli tedavi yöntemleri mevcuttur. Tedavi seçenekleri, hastalığın şiddetine ve yaygınlığına göre değişir.
- Topikal Tedaviler: Kremler ve merhemler (kortikosteroidler, D vitamini analogları, retinoidler)
- Fototerapi: Ultraviyole (UV) ışık tedavisi
- Sistemik Tedaviler: Ağızdan alınan veya enjekte edilen ilaçlar (metotreksat, siklosporin, biyolojik ilaçlar)
Önemli Bilgiler:
- Psoriasis bulaşıcı değildir.
- Psoriasis, yaşam boyu süren bir hastalıktır.
- Tedavi ile belirtiler kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir.
- Doktorunuzla düzenli olarak görüşerek tedavi planınızı takip etmeniz önemlidir.
İlgili Kavramlar: