passive voice ne demek?

Pasif (Edilgen) Çatı Hakkında Bilgiler

Pasif çatı, bir cümlede öznenin eylemi gerçekleştiren değil, eylemden etkilenen olduğu durumdur. Bu durumda, eylemi yapan kişi veya nesne belirtilmez veya cümlenin önemi daha azdır. Pasif yapılar genellikle eylemin kendisine veya eylemden etkilenen kişiye/nesneye odaklanmak istendiğinde kullanılır.

Pasif Çatının Özellikleri

  • Özne, eylemi yapan değil, eylemden etkilenendir.
  • Fiil, "-il" veya "-in" eklerini alır (Türkçe'de).
  • Eylemi yapan kişi/nesne belirtilmek istenirse, "tarafından" sözcüğü ile belirtilir (ancak bu zorunlu değildir).
  • Pasif cümleler, genellikle daha resmi ve nesnel bir ton taşır.

Pasif Çatı Kullanım Alanları

  • Eylemi yapanın bilinmediği veya önemli olmadığı durumlarda:

    • Örnek: "Cam kırıldı." (Kimin kırdığı önemli değil veya bilinmiyor.)
  • Eylemin nasıl yapıldığına odaklanmak istendiğinde:

    • Örnek: "Yemek özenle hazırlandı." (Kim hazırladıktan ziyade, nasıl hazırlandığı önemli.)
  • Resmi veya bilimsel metinlerde nesnelliği sağlamak için:

    • Örnek: "Veriler analiz edildi ve sonuçlar raporlandı."
  • Eylemi yapanı gizlemek veya sorumluluktan kaçınmak için (bazen):

    • Örnek: "Bir hata yapıldı." (Kimse sorumluluğu üstlenmek istemiyor.)

Pasif Çatı Oluşturma (Türkçe)

  1. Etken fiile "-il" veya "-in" eki eklenir.
    • Örnek: "Kırmak" (etken) -> "Kırılmak" (edilgen)
  2. Yardımcı fiil (genellikle "olmak") eklenerek çekimlenir.
    • Örnek: "Kitap okundu." (Okunmak: edilgen fiil)

Pasif Çatı ve Etken Çatı Arasındaki Fark

ÖzellikEtken ÇatıPasif Çatı
ÖzneEylemi yapanEylemden etkilenen
FiilEtken fiil (ek almaz veya yapım eki alabilir)Edilgen fiil ("-il" veya "-in" eki almış)
Odak noktasıEylemi yapan kişi/nesneEylem veya eylemden etkilenen kişi/nesne

Örnekler

  • Etken: "Ali kapıyı açtı."
  • Pasif: "Kapı Ali tarafından açıldı." (Veya sadece "Kapı açıldı.")

Not: Bazı fiiller, anlamlarından dolayı pasif hale getirilemezler. Bu fiillere geçişsiz fiiller denir. Örneğin, "uyumak" fiili, pasif hale getirilemez.