onkogen ne demek?
Elbette, onkogenler hakkında bilgiyi markdown formatında ve istediğiniz bağlantılarla birlikte aşağıda bulabilirsiniz:
Onkogenler Hakkında Bilgi
Onkogenler, normal hücre büyümesini ve farklılaşmasını düzenleyen proto-onkogen adı verilen genlerin mutasyona uğramış veya aşırı aktif hale gelmiş formlarıdır. Proto-onkogenler, hücre bölünmesi, hücre farklılaşması ve apoptoz (programlanmış hücre ölümü) gibi temel hücresel süreçleri kontrol eden proteinleri kodlar. Bir proto-onkogen, kalıtımsal veya çevresel faktörler (örneğin, kimyasallar, radyasyon, virüsler) nedeniyle mutasyona uğradığında, onkogene dönüşebilir.
Onkogenlerin Oluşumu ve Etkileri:
- Mutasyon: Proto-onkogenlerde meydana gelen mutasyonlar, genin aşırı aktif hale gelmesine veya sürekli olarak açık kalmasına neden olabilir. Bu durum, hücrenin kontrolsüz bir şekilde büyümesine ve bölünmesine yol açar.
- Gen Amplifikasyonu: Bir proto-onkogenin birden fazla kopyasının oluşması (gen amplifikasyonu), genin aşırı miktarda protein üretmesine ve hücre büyümesinin hızlanmasına neden olabilir.
- Kromozomal Translokasyon: Bir proto-onkogenin farklı bir kromozom bölgesine taşınması (kromozomal translokasyon), genin normal kontrol mekanizmalarından çıkmasına ve aşırı aktif hale gelmesine yol açabilir.
- Viral Entegrasyon: Bazı virüsler, genetik materyallerini hücrenin DNA'sına entegre edebilir. Eğer virüsün entegre olduğu bölge bir proto-onkogenin yakınındaysa, bu durum genin aktivasyonuna ve onkogene dönüşmesine neden olabilir.
Onkogenlerin Kanser Gelişimindeki Rolü:
Onkogenler, kanser gelişiminde önemli bir rol oynar. Bir hücrede bir veya birden fazla onkogenin aktivasyonu, hücrenin normal büyüme kontrol mekanizmalarını aşmasına ve tümör oluşumuna katkıda bulunabilir. Bununla birlikte, kanser genellikle birden fazla genetik değişikliğin (hem onkogenlerin aktivasyonu hem de tümör baskılayıcı genlerin inaktivasyonu gibi) birikimi sonucu gelişir.
Önemli Onkogenler:
- RAS Genleri: Hücre büyümesi, farklılaşması ve apoptoz gibi çeşitli sinyal iletim yollarında rol oynayan bir gen ailesidir. RAS genlerindeki mutasyonlar, birçok kanser türünde sık görülür.
- MYC Geni: Hücre büyümesi, çoğalması ve farklılaşması gibi birçok hücresel süreçte rol oynayan bir transkripsiyon faktörünü kodlar. MYC geninin aşırı ekspresyonu, çeşitli kanser türleriyle ilişkilidir.
- ERBB2 (HER2) Geni: Bir reseptör tirozin kinazı kodlar ve hücre büyümesi ve farklılaşması gibi sinyal iletim yollarında rol oynar. ERBB2 geninin amplifikasyonu veya aşırı ekspresyonu, özellikle meme kanseri ve mide kanseri gibi bazı kanser türlerinde görülür.
- PIK3CA Geni: Hücre büyümesi, hayatta kalması ve metabolizması gibi çeşitli hücresel süreçlerde rol oynayan bir fosfatidilinositol-3-kinaz alt birimini kodlar. PIK3CA genindeki mutasyonlar, çeşitli kanser türlerinde sıklıkla bulunur.
- BCL2 Geni: Apoptozu inhibe eden bir proteini kodlar. BCL2 geninin aşırı ekspresyonu, hücrelerin normal programlı ölümden kaçmasına ve tümör gelişimine katkıda bulunabilir. Özellikle lenfoma gibi bazı kan kanserlerinde önemlidir.
Bu bilgiler, onkogenler hakkında genel bir bakış sunmaktadır. Kanser araştırmaları ve tedavileri alanındaki gelişmelerle birlikte bu konuda daha fazla bilgi edinmek mümkündür.
Kategoriler