omurilik ne demek?

Omurilik (Spinal Kord)

Omurilik, merkezi sinir sisteminin önemli bir parçasıdır ve beyinden çıkan sinir sinyallerini vücudun diğer bölgelerine iletir, aynı zamanda vücuttan gelen duyusal bilgileri beyne taşır. Yaklaşık 45 cm uzunluğunda ve serçe parmağı kalınlığında olan bu silindirik yapı, omurga kanalı içinde yer alır ve omurlar tarafından korunur.

Temel Yapısı ve Bölümleri:

Omurilik, gri madde ve beyaz madde olmak üzere iki ana bölümden oluşur:

  • Gri Madde: "H" veya kelebek şeklinde olan iç kısımdır. Sinir hücrelerinin (nöronların) gövdelerini ve sinapslarını içerir. Motor nöronlar ve ara nöronlar burada bulunur.
  • Beyaz Madde: Gri maddeyi çevreleyen dış kısımdır. Miyelinli sinir liflerinden (aksonlardan) oluşur ve sinir sinyallerinin omurilik boyunca iletilmesini sağlar.

Omurilik, boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanır ve farklı bölgelere ayrılır:

  • Servikal (Boyun) Bölge: Boyun ve üst uzuvları kontrol eden sinirleri içerir.
  • Torasik (Göğüs) Bölge: Göğüs ve karın kaslarını kontrol eden sinirleri içerir.
  • Lumbar (Bel) Bölge: Bacakları ve kalçaları kontrol eden sinirleri içerir.
  • Sakral (Kuyruk Sokumu) Bölge: Bağırsak, mesane ve cinsel fonksiyonları kontrol eden sinirleri içerir.

Fonksiyonları:

Omuriliğin temel fonksiyonları şunlardır:

  • Duyusal Bilgi İletimi: Vücuttan gelen ağrı, sıcaklık, dokunma gibi duyusal bilgileri beyne iletir.
  • Motor Komut İletimi: Beyinden gelen motor komutları kaslara ileterek hareketlerin gerçekleşmesini sağlar.
  • Refleks Merkezi: Bazı refleks hareketleri (örneğin, diz kapağı refleksi) omurilik tarafından kontrol edilir ve beyne ihtiyaç duyulmadan hızlı bir şekilde gerçekleşir. Bu refleksler, vücudu ani tehlikelerden korur.
  • Otonom Sinir Sistemi Kontrolü: Kalp atışı, solunum, sindirim gibi otonom fonksiyonların düzenlenmesinde rol oynar.

Omurilik Yaralanmaları:

Omurilik yaralanmaları, trafik kazaları, düşmeler, spor yaralanmaları veya şiddet olayları sonucu meydana gelebilir. Yaralanmanın şiddeti ve yerine bağlı olarak, felç (paralizi), duyu kaybı ve otonom fonksiyon bozuklukları gibi ciddi sonuçlar doğurabilir.

Önemli Kavramlar: