laterit ne demek?

Laterit Hakkında Bilgi

Laterit, tropikal ve subtropikal iklimlerde yoğun ve uzun süreli ayrışma süreçleri sonucunda oluşan, demir ve alüminyum oksitler açısından zengin bir toprak türüdür. Genellikle kırmızımsı veya kahverengimsi renkte olup, bazen sertleşmiş ve taşlaşmış bir yapıya sahip olabilir.

Oluşumu:

Laterit oluşumu, sıcak ve nemli iklimlerde, silikat minerallerinin ayrışması ve bazı elementlerin (silis, alkali metaller, toprak alkali metalleri) yıkanmasıyla gerçekleşir. Demir ve alüminyum oksitler ise çözünmeyen kalıntılar olarak birikir. Bu süreçte bitki örtüsü de önemli rol oynar.

Bileşimi:

Lateritler, başlıca demir oksitler (https://www.nedemek.page/kavramlar/demir%20oksit) (hematit, götit) ve alüminyum oksitler (https://www.nedemek.page/kavramlar/alüminyum%20oksit) (gibsit, böhmit) içerir. Ayrıca, az miktarda titanyum, manganez ve diğer elementler de bulunabilir. Silis içeriği genellikle düşüktür.

Kullanım Alanları:

  • Yapı Malzemesi: Sertleşmiş laterit blokları, özellikle yol yapımında ve bazı bölgelerde bina inşaatında kullanılır.
  • Cevher Kaynağı: Bazı laterit yatakları, demir, alüminyum (boksit olarak) ve nikel gibi metaller için önemli bir cevher kaynağıdır.
  • Tarım: Laterit topraklar, besin maddeleri açısından fakir olsalar da, bazı durumlarda özel tekniklerle tarım için uygun hale getirilebilirler.

Yaygınlık:

Lateritler, Afrika, Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Avustralya'nın tropikal ve subtropikal bölgelerinde yaygın olarak bulunur. Özellikle eski, kararlı yüzeylerde ve peneplenlerde daha sık görülürler.

Özellikleri:

  • Yüksek Demir ve Alüminyum İçeriği: Bu durum, toprağa karakteristik kırmızımsı rengini verir.
  • Düşük Besin Değeri: Silis ve bazik elementlerin yıkanmasıyla besin maddeleri azalmıştır.
  • Düşük Su Tutma Kapasitesi: Gözenekli yapıları nedeniyle suyu iyi tutamazlar.
  • Yüksek Geçirgenlik: Su iyi süzülür fakat bu da besin maddelerinin daha da hızlı yıkanmasına neden olabilir.
  • Sertleşme Eğilimi: Kuruduklarında sertleşebilirler, bu da erozyon direncini artırır ancak tarımı zorlaştırır.