kula ne demek?
Kula
Kula, özellikle Melanezya'da (Papua Yeni Gine ve çevresindeki adalar) uygulanan karmaşık bir değiş-tokuş sistemidir. Kula'nın amacı, değerli ve törensel eşyaların (özellikle kolyeler ve bilezikler) adalar arasında dairesel bir şekilde dolaşmasını sağlamaktır. Bu değişim sadece ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda sosyal, politik ve ritüel anlamlar da taşır.
Temel Özellikleri:
- Dairesel Değişim: Kula eşyaları belirli bir rota izler. Uzun, kırmızı kabuklardan yapılan soulava (kolyeler) saat yönünde, beyaz kabuklardan yapılan mwali (bilezikler) ise saat yönünün tersine doğru hareket eder.
- Törensel Nitelik: Kula değişimi, karmaşık ritüeller, seremoniler ve protokoller eşliğinde gerçekleşir. Bu ritüeller, katılımcıların statüsünü ve itibarını pekiştirir.
- Uzun Vadeli İlişkiler: Kula, bireyler arasında uzun süreli ve güvene dayalı ilişkiler kurulmasını teşvik eder. Bu ilişkiler, ticaret, bilgi alışverişi ve sosyal destek gibi diğer alanlara da yayılabilir.
- Prestij ve Statü: Kula eşyaları maddi değerinden ziyade, taşıdığı sembolik anlam ve tarihi değer nedeniyle önemlidir. Bu eşyaları elinde bulunduran kişi, toplumda saygınlık ve itibar kazanır.
Kula'nın İşleyişi:
- Ortaklar Arası Ziyaretler: Kula ortakları, birbirlerini ziyaret ederek değişim törenlerini gerçekleştirirler. Bu ziyaretler, genellikle teknelerle yapılan uzun ve tehlikeli deniz yolculuklarını içerir.
- Hediyeler ve Karşılıklar: Ziyaret sırasında, bir ortak diğerine vaga adı verilen bir başlangıç hediyesi sunar. Ziyaret edilen ortak, bu hediyeye karşılık olarak daha sonra yoksulava adı verilen bir karşılık hediyesi verir. Bu karşılık hediyesi, genellikle başlangıç hediyesinden daha değerli olmalıdır.
- Eşyaların Dolaşımı: Kula eşyaları, uzun yıllar boyunca adalar arasında dolaşır ve birçok el değiştirir. Her değişim, eşyanın tarihine ve değerine katkıda bulunur.
Kula'nın Önemi:
- Sosyal Yapının Güçlenmesi: Kula, toplumlar arasında dayanışmayı ve işbirliğini teşvik ederek sosyal yapının güçlenmesine katkıda bulunur.
- Ekonomik Etkiler: Kula, dolaylı olarak ticaretin gelişmesine ve kaynakların dağıtımına katkıda bulunur.
- Kültürel Değerin Korunması: Kula ritüelleri ve seremonileri, yerel kültürün korunmasına ve aktarılmasına yardımcı olur.
İlgili Kavramlar: