kleptomani ne demek?

Kleptomani, dürtü kontrol bozukluğu olarak sınıflandırılan ve kişilerin sürekli olarak ihtiyaç duymadıkları veya maddi değeri olmayan şeyleri çalma dürtüsüne karşı koyamaması durumudur. Bu durum, hırsızlıktan farklıdır; kleptomani hastaları genellikle çalınan eşyaları kullanmaz, saklar veya atarlar.

Belirtileri:

  • Tekrarlayan ve kontrol edilemeyen çalma dürtüsü (Dürtü Kontrol Bozukluğu)
  • Çalma dürtüsünden önce artan gerginlik, kaygı veya uyarılma hissi
  • Çalma eylemi sırasında rahatlama, haz veya doyum hissi
  • Çalma eyleminden sonra suçluluk, pişmanlık, utanç veya kendinden nefret etme duyguları
  • Çalınan eşyalara ihtiyaç duymama veya maddi değerinin olmaması

Nedenleri:

Kleptomaninin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, genetik, biyolojik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonunun rol oynadığı düşünülmektedir. Araştırmalar, beyindeki serotonin, dopamin ve opioid sistemlerindeki dengesizliklerin kleptomaniye katkıda bulunabileceğini göstermektedir. Ayrıca, travmatik yaşam olayları, depresyon, anksiyete bozuklukları ve madde kullanımı gibi psikolojik faktörler de kleptomani riskini artırabilir.

Tedavi:

Kleptomani tedavisi genellikle psikoterapi ve ilaç tedavisinin bir kombinasyonunu içerir.

  • Psikoterapi: Bilişsel davranışçı terapi (BDT), dürtü kontrol bozukluklarının tedavisinde etkili bir yöntemdir. BDT, hastaların çalma dürtülerini tetikleyen düşünce ve davranışları tanımlamalarına ve değiştirmelerine yardımcı olur.
  • İlaç Tedavisi: Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI'lar) gibi antidepresanlar, beyindeki serotonin seviyelerini düzenleyerek çalma dürtüsünü azaltmaya yardımcı olabilir. Ayrıca, opioid antagonistleri de bazı hastalarda etkili olabilir.

Önemli Not: Kleptomani, tedavi edilebilir bir durumdur. Eğer kendinizde veya bir yakınınızda kleptomani belirtileri fark ederseniz, bir ruh sağlığı uzmanına başvurmanız önemlidir.