kertenkele ne demek?
Kertenkeleler Hakkında Genel Bilgiler
Kertenkeleler, sürüngenler sınıfına ait, pullu derileri, dört bacakları (bazılarında bacaklar körelmiş veya kaybolmuş olabilir) ve genellikle uzun kuyrukları olan bir alt takımdır. Yaklaşık 6.000'den fazla türü bulunan kertenkeleler, Antarktika hariç dünyanın hemen her yerinde yaşayabilirler.
Temel Özellikleri:
- Vücut Yapısı: Genellikle uzun ve silindirik bir vücuda sahiptirler. Derileri pullarla kaplıdır ve bu pullar onları dış etkenlerden korur.
- Beslenme: Türlerine göre değişmekle birlikte genellikle böcekler, örümcekler, solucanlar gibi omurgasızlarla beslenirler. Bazı türleri bitkisel beslenirken, daha büyük türleri ise küçük memelileri veya kuşları avlayabilirler. Beslenme alışkanlıkları türler arasında büyük farklılıklar gösterir.
- Yaşam Alanları: Çöller, ormanlar, dağlar ve hatta sucul ortamlarda yaşayabilirler. Yaşam alanları, türün adaptasyon yeteneğine göre değişir.
- Üreme: Çoğu kertenkele türü yumurtlayarak ürer (ovipar). Ancak bazı türleri canlı doğurur (vivipar) veya hem yumurtlayıp hem canlı doğurabilir (ovovivipar). Üreme şekilleri yaşadıkları ortama ve tür özelliklerine bağlıdır.
- Savunma Mekanizmaları: Kertenkeleler, kendilerini tehlikeden korumak için çeşitli savunma mekanizmalarına sahiptirler. Bunlardan en bilineni, kuyruklarını bırakarak kaçmaktır (ototomi). Kopan kuyruk bir süre daha hareket ederek dikkat dağıtırken, kertenkele kaçma fırsatı bulur. Daha sonra kuyrukları yeniden uzayabilir, ancak genellikle ilk haline tam olarak dönmez. Savunma mekanizmaları arasında renk değiştirme (kamuflaj) ve zehir salgılama da bulunur.
- Soğukkanlılık: Kertenkeleler, soğukkanlı (ektotermik) hayvanlardır. Bu, vücut ısılarını kendi metabolizmalarıyla değil, dış ortamın sıcaklığıyla düzenledikleri anlamına gelir. Bu nedenle, sıcak havalarda daha aktiftirler. Soğukkanlılık onların enerji tüketimini önemli ölçüde azaltır.
- Kamuflaj: Birçok kertenkele türü, yaşadığı ortama uyum sağlamak için renk değiştirme yeteneğine sahiptir. Bu kamuflaj, avcılardan saklanmalarına ve avlarını kolayca yakalamalarına yardımcı olur.
Önemli Not: Bazı kertenkele türleri zehirlidir ve insan sağlığı için tehlike oluşturabilir. Bu nedenle, kertenkelelere karşı dikkatli olunması ve özellikle bilinmeyen türlere dokunulmaması önemlidir.