gramsci ne demek?
Antonio Gramsci
Antonio Gramsci, İtalyan Marksist düşünür, siyasetçi, sosyolog ve dilbilimcidir. İtalyan Komünist Partisi'nin kurucularından olan Gramsci, özellikle hegemonya kavramı ve Batı Marksizmi'ne yaptığı katkılarla tanınır.
Hayatı ve Siyasi Faaliyetleri:
- 1891'de İtalya'da doğdu.
- Genç yaşta sosyalist düşüncelerle tanıştı.
- 1921'de İtalyan Komünist Partisi'nin (İKP) kurucuları arasında yer aldı.
- Faşist rejim tarafından 1926'da hapse atıldı ve ömrünün büyük bir bölümünü hapiste geçirdi.
- 1937'de hapishanede hayatını kaybetti.
Temel Düşünceleri:
- Hegemonya: Gramsci'nin en önemli kavramlarından biridir. Hegemonya, egemen sınıfın sadece zor kullanarak değil, aynı zamanda kültürel ve ideolojik araçlarla da toplumu yönetmesini ifade eder. Egemen sınıf, kendi değerlerini ve dünya görüşünü toplumun geneline yayarak rıza üretir ve iktidarını sürdürür.
- Organik%20Aydın: Gramsci, aydınları "geleneksel aydınlar" ve "organik aydınlar" olarak ikiye ayırır. Geleneksel aydınlar, toplumsal sınıfların üstünde yer aldıklarını düşünürken, organik aydınlar belirli bir sınıfın çıkarlarını temsil eder ve o sınıfın ideolojisini geliştirirler.
- Sivil%20Toplum: Gramsci, sivil toplumun devletten ayrı bir alan olduğunu ve hegemonyanın kurulmasında önemli bir rol oynadığını savunur. Sivil toplum, sendikalar, dernekler, vakıflar gibi çeşitli örgütlenmelerden oluşur ve farklı sınıf ve grupların çıkarlarını temsil eder.
- Savaş%20Manevrası%20ve%20Pozisyon%20Savaşı: Gramsci, devrim stratejileri üzerine de düşünceler geliştirmiştir. "Savaş manevrası" (Blitzkrieg gibi) hızlı bir devrim anlamına gelirken, "pozisyon savaşı" ise hegemonyanın ele geçirilmesi için uzun süreli bir mücadeleyi ifade eder. Gramsci, Batı toplumlarında pozisyon savaşının daha uygun olduğunu savunmuştur.
Eserleri:
- Hapishane Defterleri (En önemli eseridir. Ölümünden sonra yayınlanmıştır.)
Gramsci'nin düşünceleri, Marksist teoriyi yeniden yorumlamış ve siyaset, kültür, eğitim gibi alanlarda etkili olmuştur. Günümüzde de özellikle eleştirel teori, kültürel çalışmalar ve sivil toplum tartışmalarında önemli bir referans noktasıdır.