fado ne demek?
Fado
Fado, Portekiz'e özgü, melankolik ve hüzünlü bir müzik türüdür. Genellikle tek bir şarkıcı (fadista) tarafından, Portekiz gitarı ve klasik gitar eşliğinde seslendirilir. Fado'nun kökenleri 19. yüzyılın başlarına, Lizbon'un denizci ve işçi sınıfı mahallelerine dayanmaktadır.
Temel Özellikleri:
- Duygu: Fado'nun en belirgin özelliği, derin bir hüzün, melankoli ve özlem duygusu taşımasıdır. Bu duygu, Portekizce "saudade" olarak adlandırılır ve fado'nun temelini oluşturur.
- Konular: Fado şarkılarında genellikle aşk acısı, kayıp, kader, yoksulluk, ayrılık ve günlük yaşamın zorlukları gibi konular işlenir.
- Enstrümanlar: Fado'nun geleneksel enstrümanları Portekiz gitarı (guitarra portuguesa) ve klasik gitardır (viola de fado). Bazen kontrbas da kullanılabilir.
- Performans: Fado performansları genellikle küçük, samimi mekanlarda (fado evleri) gerçekleşir. Fadistalar, genellikle siyah giyinir ve şarkılarını büyük bir duygu yoğunluğuyla seslendirirler.
- Çeşitlilik: Fado, kendi içinde farklı stillere sahiptir. Lizbon fadosu (Fado de Lisboa) ve Coimbra fadosu (Fado de Coimbra) en bilinenleridir. Coimbra fadosu, genellikle üniversite öğrencileri tarafından seslendirilir ve daha serinkanlı bir tarza sahiptir.
Önemli Fadistalar:
- Amália Rodrigues: "Fado'nun Kraliçesi" olarak bilinir ve fado'nun uluslararası alanda tanınmasında büyük rol oynamıştır.
- Carlos do Carmo: Fado'nun modernleşmesinde önemli bir rol oynamıştır.
- Mariza: Günümüzün önde gelen fadistalarından biridir ve fado'yu yeni nesillere sevdirmeyi başarmıştır.
Fado, 2011 yılında UNESCO tarafından İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası listesine dahil edilmiştir.