**DID (Decentralized Identifier - Merkeziyetsiz Kimlik)**
DID, merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymadan bireylerin, kuruluşların veya cihazların kendilerini benzersiz ve güvenli bir şekilde tanımlamasını sağlayan bir tür dijital kimliktir. Geleneksel kimlik sistemlerinin (örneğin, e-posta adresleri veya sosyal medya hesapları) aksine, DID'ler bir kişi veya kurum tarafından kontrol edilir ve herhangi bir merkezi sağlayıcıya bağımlı değildir.
**Temel Özellikleri:**
* **Merkeziyetsizlik:** DID'ler, herhangi bir merkezi otoriteye veya aracıya ihtiyaç duymadan oluşturulabilir ve kontrol edilebilir. Bu, sansüre ve tek bir hata noktasına karşı dayanıklılık sağlar.
* **Kişisel Kontrol:** DID sahibi, kimliğinin hangi yönlerinin kimlerle paylaşılacağını kontrol eder. Bu, veri gizliliğini ve güvenliğini artırır.
* **Uyumlu Çalışabilirlik:** DID'ler, farklı sistemler ve uygulamalar arasında kimlik bilgilerinin paylaşılmasını ve doğrulanmasını kolaylaştıran standartlaştırılmış bir formata sahiptir.
* **Güvenilirlik:** DID'ler genellikle blokzinciri veya dağıtık defter teknolojisi (DLT) gibi güvenli ve değiştirilemez teknolojiler üzerine inşa edilir. Bu, kimlik bilgilerinin bütünlüğünü ve güvenilirliğini sağlar.
**Nasıl Çalışır?**
1. **DID Oluşturma:** Kullanıcı veya kurum, bir DID oluşturur. Bu işlem genellikle bir genel/özel anahtar çifti oluşturmayı ve DID belgesini (DID Document) yayınlamayı içerir.
2. **DID Belgesi (DID Document):** DID ile ilişkili meta verileri içeren bir JSON belgesidir. Bu belge, DID'in nasıl doğrulanacağını (örneğin, hangi genel anahtarın kullanılacağını) ve kimlik bilgilerinin nasıl alınacağını tanımlar.
3. **Doğrulama:** Başka bir taraf (örneğin, bir web sitesi veya uygulama), DID sahibinin kimliğini doğrulamak için DID belgesini kullanır. Bu işlem genellikle kriptografik imzalar ve DID sahibinin özel anahtarıyla gerçekleştirilir.
**Kullanım Alanları:**
* **Dijital İmza:** DID'ler, belgeleri ve mesajları güvenli bir şekilde imzalamak için kullanılabilir.
* **Erişim Kontrolü:** DID'ler, belirli kaynaklara veya verilere erişimi kontrol etmek için kullanılabilir.
* **Veri Paylaşımı:** DID'ler, verilerin güvenli ve kontrollü bir şekilde paylaşılmasını sağlayabilir.
* **Kimlik Yönetimi:** DID'ler, merkeziyetsiz bir kimlik yönetimi sistemi oluşturmak için kullanılabilir.
**İlgili Kavramlar:**
* [Blokzinciri](https://www.nedemek.page/kavramlar/blokzincir)
* [Dağıtık Defter Teknolojisi (DLT)](https://www.nedemek.page/kavramlar/da%20ğıtık%20defter%20teknolojisi)
* [Kriptografi](https://www.nedemek.page/kavramlar/kriptografi)
* [Merkeziyetsizlik](https://www.nedemek.page/kavramlar/merkeziyetsizlik)
Ne Demek sitesindeki bilgiler kullanıcılar vasıtasıyla veya otomatik oluşturulmuştur. Buradaki bilgilerin doğru olduğu garanti edilmez. Düzeltilmesi gereken bilgi olduğunu düşünüyorsanız bizimle iletişime geçiniz. Her türlü görüş, destek ve önerileriniz için iletisim@nedemek.page