buz devri ne demek?

Buz Devri

Buz Devri, https://www.nedemek.page/kavramlar/iklim%20değişikliği nedeniyle yeryüzünün önemli bir bölümünün buzullarla kaplandığı uzun süreli dönemlerdir. Jeolojik zaman ölçeğinde, Dünya'nın https://www.nedemek.page/kavramlar/iklim tarihinin büyük bir bölümünde buz devirleri yaşanmıştır. Ancak, "Buz Devri" terimi genellikle Pleistosen Buz Devri'ni (yaklaşık 2.6 milyon yıl önce başlayıp yaklaşık 11.700 yıl önce sona eren dönem) ifade etmek için kullanılır.

Temel Özellikleri:

  • Soğuma: Küresel https://www.nedemek.page/kavramlar/sıcaklık değerlerinde belirgin düşüşler gözlemlenir.
  • Buzul Genişlemesi: Kutup bölgelerinden başlayarak, buzullar geniş alanlara yayılır. Dağlık bölgelerde de buzullaşma artar.
  • Deniz Seviyesi Değişiklikleri: Buzullarda hapsolan su miktarı arttıkça, deniz seviyesi düşer. Buzulların erimesiyle ise deniz seviyesi yükselir.
  • Bitki ve Hayvan Yaşamı Üzerindeki Etkiler: Soğuk iklime adapte olabilen bitki ve hayvan türleri yayılırken, sıcak iklime bağımlı türler ya yok olur ya da daha sıcak bölgelere göç ederler. https://www.nedemek.page/kavramlar/evrim süreçleri hızlanır.
  • Coğrafi Şekillenme: Buzulların hareketi, erozyon ve birikim yoluyla yeryüzü şekillerini değiştirir. Buzul vadileri, morenler ve diğer buzul birikintileri oluşur.

Nedenleri:

Buz devirlerinin kesin nedenleri tam olarak anlaşılamamış olsa da, bazı faktörlerin etkili olduğu düşünülmektedir:

  • Dünya'nın Yörüngesindeki Değişiklikler (Milankovitch Döngüleri): Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesindeki, eksen eğikliğindeki ve presesyondaki periyodik değişiklikler, Güneş ışınlarının Dünya üzerindeki dağılımını etkileyerek iklimi değiştirir.
  • Atmosferdeki Gazların Değişimi: Özellikle https://www.nedemek.page/kavramlar/karbondioksit gibi sera gazlarının atmosferdeki konsantrasyonundaki değişiklikler, sıcaklığı önemli ölçüde etkiler.
  • Volkanik Patlamalar: Büyük volkanik patlamalar, atmosfere yayılan küller ve gazlar aracılığıyla Güneş ışınlarını engelleyerek kısa süreli soğumalara neden olabilir.
  • Kıtaların Konumu: Kıtaların konumu, okyanus akıntılarını ve dolayısıyla ısı dağılımını etkileyebilir.

Sonuçları:

Buz devirleri, yeryüzündeki https://www.nedemek.page/kavramlar/ekosistem ve canlı türleri üzerinde derin ve kalıcı etkiler bırakmıştır. Ayrıca, insanlık tarihi ve uygarlıkların gelişimi üzerinde de önemli bir rol oynamıştır. Buz devirleri sırasında insanların yayılımı, adaptasyon yetenekleri ve teknolojik gelişimleri şekillenmiştir.