bilirubin ne demek?

Bilirubin Nedir?

Bilirubin, vücutta alyuvarların yıkımı sonucu ortaya çıkan sarı-turuncu renkli bir safra pigmentidir. Temel olarak, hemoglobinin parçalanmasıyla oluşur ve vücuttan atılması için karaciğerde işlenmesi gerekir.

Bilirubin Oluşumu ve Metabolizması:

  1. Hemoglobin Yıkımı: Yaşlanan veya hasar gören alyuvarlar dalakta yıkılır. Bu yıkım sonucu hemoglobin açığa çıkar.
  2. Bilirubin Oluşumu: Hemoglobin, biliverdin adı verilen bir maddeye dönüştürülür. Biliverdin daha sonra bilirubin'e indirgenir. Bu aşamada oluşan bilirubin, "indirekt" veya "serbest" bilirubin olarak adlandırılır. Suda çözünmez ve kanda albümine bağlanarak taşınır.
  3. Karaciğerde İşlem: İndirekt bilirubin, karaciğere taşınır. Karaciğerde, glukuronik%20asit ile birleşerek "direkt" veya "konjuge" bilirubin'e dönüştürülür. Bu form, suda çözünür hale gelir.
  4. Atılım: Direkt bilirubin, safra yoluyla ince bağırsağa atılır. Bağırsakta, bakteriler tarafından ürobilinojen ve sterkobilinojen'e dönüştürülür. Ürobilinojenin bir kısmı tekrar emilerek idrarla atılır (idrara rengini verir). Sterkobilinojen ise dışkı ile atılır (dışkıya rengini verir).

Bilirubin Yüksekliği (Hiperbilirubinemi):

Kandaki bilirubin seviyesinin normalden yüksek olmasına hiperbilirubinemi denir. Bu durum sarılığa neden olabilir. Hiperbilirubinemi nedenleri şunlar olabilir:

  • Aşırı alyuvar yıkımı (hemoliz)
  • Karaciğerin bilirubini işleme yeteneğinin azalması (karaciğer hastalıkları, siroz, hepatit vb.)
  • Safra akışının engellenmesi (safra taşları, tümörler vb.)
  • Yenidoğan sarılığı (karaciğerin henüz tam olarak gelişmemiş olması)

Bilirubin Düşüklüğü:

Kandaki bilirubin seviyesinin normalden düşük olması nadir görülen bir durumdur ve genellikle klinik olarak önemli bir sorun teşkil etmez.

Bilirubin Testi:

Kandaki bilirubin seviyesini ölçmek için yapılan bir kan testidir. Bu test, karaciğer fonksiyonunu değerlendirmek, sarılık nedenini belirlemek ve bazı kan hastalıklarını teşhis etmek için kullanılır.