emboli ne demek?

Emboli Nedir?

Emboli, kan damarlarında taşınan ve damarı tıkayarak kan akışını engelleyen bir tıkaçtır. Bu tıkaç, çoğunlukla bir tromboz sonucu oluşan bir pıhtı olabilir, ancak bazen yağ, hava, tümör hücreleri veya yabancı maddeler de emboli oluşturabilir. Emboli, kan akışı ile sürüklenerek genellikle daha dar damarlara ulaşır ve burada tıkanmaya neden olur.

Emboli Türleri:

  • Tromboemboli: En yaygın türdür. Bir tromboz sonucu oluşan pıhtının koparak kan dolaşımına katılmasıyla meydana gelir.
  • Yağ Embolisi: Kırık kemiklerden veya cerrahi işlemlerden sonra kemik iliğinden salınan yağ damlacıklarının damarları tıkamasıdır.
  • Hava Embolisi: Damarlara giren hava kabarcıklarının kan akışını engellemesidir. Genellikle tıbbi prosedürler sırasında veya dalgıçlarda görülebilir.
  • Amniyon Sıvısı Embolisi: Doğum sırasında amniyon sıvısının anne kan dolaşımına girmesiyle oluşan nadir ve ciddi bir durumdur.
  • Septik Emboli: Enfekte olmuş bir pıhtı veya enfeksiyon odağından kopan parçaların damarları tıkamasıdır.

Embolinin Sonuçları:

Embolinin neden olduğu tıkanma, etkilenen organ veya dokunun iskemi (kan akışının azalması) yaşamasına ve nekroz (doku ölümü) gelişmesine yol açabilir. Embolinin yerleştiği yere göre sonuçları değişir:

  • Pulmoner Emboli: Akciğerlere giden damarları tıkayarak nefes darlığı, göğüs ağrısı ve ölüme neden olabilir.
  • Serebral Emboli: Beyne giden damarları tıkayarak inme'ye yol açabilir.
  • Periferik Emboli: Kol veya bacak gibi uzuvlara giden damarları tıkayarak şiddetli ağrı, soğukluk ve kangrene neden olabilir.

Tanı ve Tedavi:

Emboli tanısı, hastanın semptomlarına, fiziksel muayenesine ve görüntüleme yöntemlerine (örneğin, BT anjiyografi, MR anjiyografi, ultrason) dayanır. Tedavi, embolinin türüne, yerine ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişir. Tedavi seçenekleri arasında ilaç tedavisi (antikoagülanlar, trombolitikler), cerrahi veya kateter bazlı yöntemler (embolektomi) yer alabilir.

Kategoriler