buzul ne demek?

Buzullar Hakkında Bilgi

Buzullar, uzun yıllar boyunca biriken ve sıkışan kar kütlelerinin oluşturduğu büyük buz kütleleridir. Yerçekimi etkisiyle yavaşça hareket ederler ve bulundukları coğrafyaları şekillendirirler. Buzullar, tatlı su rezervlerinin önemli bir bölümünü oluşturur ve iklim değişikliği etkilerinden önemli ölçüde etkilenirler.

Oluşumu:

Buzullar, kar yağışının erime veya buharlaşmadan daha fazla olduğu bölgelerde oluşur. Kar taneleri zamanla sıkışarak grenli bir yapıya sahip firn adı verilen buza dönüşür. Daha fazla kar birikmesiyle firn sıkışır ve yoğunluğu artarak buzullaşır.

Buzul Çeşitleri:

  • Vadi Buzulları (Dağ Buzulları): Dağlık bölgelerdeki vadilerde oluşan, genellikle nehir gibi akan buzullardır.
  • Sirk Buzulları: Dağ yamaçlarında, çukur alanlarda oluşan küçük buzullardır.
  • Örtü Buzulları (Kıtasal Buzullar): Geniş alanları kaplayan, kalın ve büyük buzullardır. Antarktika ve Grönland'da bulunurlar.
  • Deniz Buzulları: Deniz suyunun donmasıyla oluşan buzullardır.

Buzulların Hareketi:

Buzullar, yerçekimi etkisiyle yavaşça hareket ederler. Bu hareket, buzun kendi içindeki deformasyon ve tabanındaki erime suyu nedeniyle kayma şeklinde gerçekleşir. Buzulların hareketi, bulundukları bölgelerin morfolojisini önemli ölçüde etkiler.

Buzulların Etkileri:

  • Erozyon: Buzullar, hareket ederken zemini aşındırır ve şekillendirirler. Bu erozyon, moren gibi çeşitli yer şekillerinin oluşmasına neden olur.
  • Biriktirme: Buzullar, taşıdıkları kaya ve toprak malzemesini eridiklerinde bırakarak biriktirirler.
  • Su Kaynağı: Buzullar, eriyerek akarsuları ve gölleri beslerler.
  • Deniz Seviyesi: Buzulların erimesi, deniz seviyesinin yükselmesine neden olur. Bu durum, kıyı bölgelerinde sel riskini artırır.
  • İklim Değişikliği: Buzullar, iklim değişikliğinin önemli bir göstergesidir. Küresel ısınma nedeniyle buzulların erimesi, sera%20gazı salınımının artmasına ve iklimin daha da ısınmasına yol açabilir.